IĞDIR İLİ ADLİ TABİPLİK HİZMETLERİ UYGULAMA TALİMATI

IĞDIR İLİ ADLİ TABİPLİK HİZMETLERİ UYGULAMA TALİMATI

Adlî tabiplik hizmetleri esas olarak travmaya bağlı adlî vakaların değerlendirilmesi ve bunlara ait adlî raporların düzenlenmesi ile adlî ölü muayenesi ve otopsi işlemleridir. Kimlik tespiti, cinsel saldırı olgularının değerlendirilmesi, yaş tayini, maluliyet değerlendirmesi, ceza ehliyeti ve hukukî ehliyet tespiti ile kişinin işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama (fârik ve mümeyyizlik) ve/veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediğinin değerlendirilmesi gibi hizmetler de bu kapsamdadır.

Adli Tıp Hizmetleri ile ilgili olarak “Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği” ve “Toplum Sağlığı Merkezleri Kurulması Ve Çalıştırılmasına Dair Yönerge” kapsamında bu hizmetlerin nasıl yürütüleceği belirtilmiştir. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nin 24. maddesinin 5. fıkrasında “ölü muayenesi ve defin ruhsatı işlemleri” ile ilgili olarak; “ Ölü muayenesi yapılan ve defin ruhsatı verilen kişilerin kayıtları defin ruhsatını veren makam tarafından müdürlüğe bildirilir. İlgili aile hekimi en kısa sürede bilgilendirilir. Mevzuatına göre ölü muayenesi ve defin ruhsatı cenazenin bulunduğu yerdeki belediye tabibi tarafından, belediye tabibi bulunmayan yerlerde toplum sağlığı hekimi, toplum sağlığı hekiminin bulunmadığı yerlerde aile hekimleri de ölü muayenesi yaparak gecikmeksizin defin ruhsatı verirler. Hekim bulunmayan yerlerde defin ruhsatı ilgili mevzuata göre gömme izin belgesi görevlisince veya yetkilendirilen diğer şahıslarca verilir.” denilmektedir.

İlimizde, merkez ve ilçelerde belediye tabibi bulunmamaktadır. Aynı zamanda, toplum sağlığı merkezlerinde yeterli tabip bulunmadığından, aile hekimleri mesai saatleri içerisinde kendi bölgesindeki ölü muayenesi ve defin ruhsatı işlemlerini yürütecektir.

Aile Hekimlerinin Ölüm Belgesi Ve Mernis Ölüm Formu Düzenlenmesi İle İlgili Yapacakları İşlemler:

Aile hekimine bağlı olan nüfusta gerçekleşen doğal ölümlerde, ölümün gerçekleştiği yere giden aile hekimi, ölüm belgesinin tamamını doldurmakla yükümlüdür.
Görevlendirilmesi halinde kendine bağlı olmayan nüfus için de bu belgeyi doldurmalıdır.
Ölüm belgesini doldurduktan sonra aile hekimi kendi kaşesini basıp imzalamakla yükümlüdür (belgenin üç nüshası için)
Eğer dışsal nedenlerden kaynaklanan şüpheli bir ölüm durumu varsa, aile hekimi ölüm belgesini doldurmaz, yükümlülüğü Cumhuriyet Savcılığı ve adli tabiplere bırakacaktır. Eğer aile hekimi, cumhuriyet savcısı tarafından adli hekim olarak görevlendirilir isebu vaka için de ölüm belgesi doldurmakla yükümlüdür.

Ölüm Belgesi:
Aile hekimi tarafından 3 nüsha olarak doldurulmalıdır. Ölen kişinin yakınına sadece Ölüm Belgesi’nin ikinci nüshası (yeşil) teslim edilmelidir. Bu, ölen kişinin yakınları tarafından defin ruhsatnamesi olarak kullanılacaktır.
Ölen kişinin yakını; Ölüm Belgesinin ikinci nüshasını kurum onayı olmadan defin ruhsatnamesi olarak kullanılabilmeli, takip eden ilk iş günü bu belgeyi Toplum Sağlığı Merkezinde onaylatmalıdır.

MERNİS Ölüm Formu:
Aile Hekimi tarafından 4 nüsha olarak bilgisayar ortamında veya daktilo ile doldurulmalıdır (kalemle doldurulmuş tutanaklar Nüfus Müdürlüğü tarafından kabul edilmemektedir)..
Ölüm Belgesini ve MERNİS Ölüm Formunu doldurduktan sonra, ölen kişinin nüfus cüzdanı da Aile hekimi tarafından teslim alınmalıdır.
Aile Hekimleri tarafından TSM 'ne gönderilecek belgeler:
1- Ölüm Belgesinin birinci ve üçüncü nüshaları (beyaz ve sarı)
2- MERNİS Ölüm Formu’nun her dört nüshası (hepsi)
3- Ölen kişinin nüfus cüzdanı
Aile Hekimlerinin bu belgeleri en kısa zamanda (mümkünse aynı gün) kapalı zarf içerisinde bağlı bulundukları toplum sağlığı merkezine iletmeleri gerekmektedir.
NOT: Ölenin yakınına, defin ruhsatnamesinde kullanılmak üzere Ölüm Belgesinin ikinci nüshası (yeşil) dışında, hiçbir belge teslim edilmeyecektir.
Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Hekimi:
1- MERNİS Ölüm Formunun, ilk iki nüshasını ve ölenin nüfus cüzdanını en kısa zamanda Nüfus Müdürlüğü 'ne zimmetli olarak teslim etmelidir.
2-Ölüm Belgesinin birinci nüshası (beyaz) takip eden ayın ilk haftası Sağlık Müdürlüğü’ ne göndermelidir.
3-Ölüm Belgesinin üçüncü nüshası (sarı) ve MERNİS Ölüm Formunun iki nüshası ise TSM sorumlu hekimi tarafından muhafaza edilecektir.
4- Yasa gereği MERNİS tutanağının ölüm tarihinden sonraki ilk 10 gün içerisinde ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilmiş olması gerekmektedir.
Aile hekimliği uygulama yönetmeliğinin 10. maddesinin 5. fıkrasında “Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde otopsi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde otopsi mesai saatleri içerisinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince yapılır. Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ve entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde acil sağlık hizmetleri ile yerinde otopsi hizmeti dışındaki adlî tabiplik hizmetleri; mesai saatleri içinde aile hekimleri, mesai saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde ise ilçe merkezindeki, toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde çalışan hekimler ve aile hekimlerinin toplamı dikkate alınarak aşağıdaki gibi icap veya aktif nöbet uygulamaları şeklinde yürütülür.
a) Hastane bulunmayan ilçe merkezlerindeki adli tıbbi hizmetler ile acil sağlık hizmetleri mesai saatleri dışında ilçedeki toplum sağlığı merkezi hekimleri ve ailehekimlerince icap veya aktif nöbet şeklinde yürütülür. İlçe merkezindeki toplam hekim sayısı altı veya daha az ise icap, altıdan fazla ise aktif nöbet şeklinde yürütülür.
b) Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde toplam hekim sayısı altı ve altıdan az ise mesai saatleri dışındaki adli tıbbi hizmetler ve acil sağlık hizmetleri; toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezde çalışan hekimler ve aile hekimleri tarafından münavebeli olarak icap nöbeti şeklinde, toplam hekim sayısı altıdan fazla ise münavebeli olarak aktif nöbet şeklinde yürütülür.” denilmektedir.
Toplum Sağlığı Merkezleri Kurulması Ve Çalıştırılmasına Dair Yönerge’nin 20. maddesinde adli tıbbi hizmetler ile ilgili olarak; “ Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği yerlerde bu hizmetlerin planlanması görevi toplum sağlığı merkezine aittir. Toplum sağlığı merkezi bölgesindeki adli tıp hizmetinin devamlılığının sürdürülmesinde adli makamlarla işbirliği içinde çalışır. Toplum sağlığı merkezinde yeterli hekim olmadığı durumlarda, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dahil edilebileceği bir havuzla hizmetin devamlılığını sağlar. Toplum sağlığı merkezi bu görevin yapılabilmesi için gerekli koşulları ve desteği sağlar. Adli vakaların bildirilmesi, evrakların tutulması gibi konularda aile hekimleri ile koordinasyonu sağlar ve gerekli eğitimleri düzenler. Bütün bu hizmetler müdürlüğün sorumluluğu ve koordinasyonunda yürütülür” denilmektedir.
Yukarıda ilgili yönetmelik ve yönerge değerlendirildiğinde ilimizde adli tıp kurumu doğrudan hizmet vermemektedir. Yerinde otopsi mesai saatleri içerisinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince yapılır denilmesine rağmen mesai saatleri dışında nasıl yürütüleceği açıkça ifade edilmemiştir. Merkez TSM’de toplum sağlığı sorumlu hekimi dışında çalışan, Toplum Sağlığı Merkezi Hekimleri, Toplum Sağlığı’nın görevleri yanında, boş Aile Hekimliği pozisyonları, Devlet Hastanesi Acil servisleri, entegre hizmetin yürütüldüğü birimlere görevlendirilmeleri yapılmaktadır. Bu nedenle Toplum Sağlığı Merkezlerindeki hekimlerin bu hizmeti sürdürebilir kılmaları mümkün görülmemektedir. Bu nedenle ilimizdeki adli tabiplik hizmetlerinin aile hekimlerinin de katılımıyla yürütülmesi gerekmektedir.

İlimizde Adli Tabiplik Hizmetleri Aşağıdaki Belirtilen Şekilde Yürütülecektir:
1. Yerinde otopsi dışındaki tüm adli tıp hizmetleri (otopsi, adli rapor vb) Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesi 5. fıkrası gereğince Merkez ve İlçe Devlet Hastaneleri tarafından verilecektir. Hastane yöneticileri ve Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Tabipleri hizmetin düzenli yürütülmesinden sorumlu olup tüm önlemleri alacaklardır.
2. Adli Nöbetler (yerinde otopsi) Toplum Sağlığı Merkezi hekimleri (Toplum Sağlığı Merkezi’nin mevzuat gereği görevlerini aksatmayacak şekilde yürütmesi için yeterli hekim varsa) ile Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan aile hekimlerinin dâhil edildiği ortak bir nöbet listesine uygun olarak tutulacaktır. Adli nöbetçi hekimler mesai saatleri içinde çalıştığı birimde mesai saatleri dışında icapçı olarak nöbet tutacaklardır. Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Tabipliği tarafından bir sonraki ay için en az birer aylık olarak düzenlenecek ve içinde bulunulan ayın son haftası içinde listeler Sağlık Müdürlüğüne ulaştırılacaktır. Nöbet listeleri Cumhuriyet Savcılıkları’na ve ilgili kurumlara yazı ile aile hekimleri ve toplum sağlığı hekimlerine www.igdirsm.gov.tr adresinden bildirilecektir. Hizmetin düzenli yürütülmesinden Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu hekimi sorumludur.
3. Karakoyunlu, Aralık, Tuzluca ilçelerinde Sağlık Grup Başkanlıkları tarafından adli nöbet listesi hazırlanarak adli makamlara bildirilir. Bütün bu hizmetler İlçe Sağlık Grup Başkanlıklarının sorumluluğu ve koordinasyonunda yürütülür.

4.Olağan dışı durumlar için adli nöbet listesinde nöbetçi hekimden bir sonraki hekiminde cep telefonu açıktır. Aynı zamanda nöbetçi hekim ile icap nöbetçisi olan hekimin çeşitli nedenlerden dolayı mazeretli olması durumunda nöbet sıralaması nöbet listesinde bunlardan sonra gelen hekimlerle devam edecektir.
5. Telefonla ulaşılamayacak durumlarda, adli nöbetçi hekim bağlı bulunduğu TSM’ ye ve Cumhuriyet Başsavcılığına kendisine ulaşılabilinecek bir iletişim adresi (adres, telefon vb.) numarası bildirecektir. Aynı zamanda adli makamlarca nöbetçi hekim ve listede takip eden hekimlere ulaşılamayacağı durumlarda Toplum Sağlığı Merkezi Sorumlu Hekimine ulaşılacak, Sorumlu Hekim uygun gördüğü hekimi görevlendirebilecektir.
6.Yerinde ölü muayenesi raporları, ölüm belgeleri mesai saatleri içerisinde bağlı bulunduğu aile hekimleri, mesai saatleri dışında adli nöbetçi hekim tarafından verilecektir. Düzenlenen ölüm belgeleri en geç 3 gün içerisinde TSM’ye üst yazı ile birlikte ulaştırılacaktır.
7.Tüm Adli Tabiplik hizmetlerinde ve Adli muayene raporlarının düzenlenmesinde 22.09.2005 tarihli ve B100TSH013003-13292 sayılı Adlî Tabiplik Hizmetlerinin Yürütülmesinde Uyulacak Esaslar konulu Genelge ve Adli Tabiplik Hizmetleri ile doğrudan ilgili mevzuatlarca belirlenen hükümler geçerlidir.( http://www.adlitabiplik.saglik.gov.tr/ )
8. Nöbet listesi http://www.igdirsm.gov.tr yayınlanacak ve sürekli güncellenecektir. Hekimlerin verilen hizmette aksamalara yol açmamaları için gerekli takiplerini buradan yapmaları gerekmektedir.
9. Bu talimatnamede ve nöbet listesinde yapılacak değişiklikler http://www.igdirsm.gov.tr adresinde yayınlanması durumunda aile hekimlerimize ve toplum sağlığı merkezi hekimlerimize herhangi bir yazılı tebligat yapılmayarak yayınlandığı gün itibari ile tebligat yerine geçecektir.
Yukarıda açıklanan usul ve esaslara uyulması, gereken hassasiyetin gösterilmesi ve aksaklığa meydan verilmemesi hususları;
Tüm Aile Hekimlerimize tebliğen duyurulur.

Dr.Seyfettin YEŞİLBOYA
İl Sağlık Müdürü