Kuduz Hastalığı

Kuduz nedir?
Kuduz insanlar dahil bütün sıcakkanlı memelilerde görülebilen, beyine yerleşerek felçlere yol açan ve ölümle sonuçlanan bir virüs hastalığıdır.
Hangi tür hayvanlarda görülür?
Ülkemizde kurt, tilki, çakal, yaban kedisi, kokarca ve gelincik gibi vahşi hayvanlarla; köpek, kedi, sığır, koyun, keçi ve at gibi evcil hayvanlar hastalığa yakalanabilen hayvanlardır.
Isırılmalarda Kuduz Şüpheli Hayvan Hakkında Yapılması Gerekenler:
• Bir insan veya hayvanı ısıran  kuduz şüpheli hayvan en kısa süre içerisinde mutlaka il/ilçe Gıda ,Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerine ve Belediyelere/Muhtarlıklara bildirilir.Isıran hayvan ,Veteriner hekimin denetimi altında ,kapalı bir yerde 10 gün süreyle gözetim altında tutulur.Bu gözetim süresi içerisinde hayvan ölürse ,İl Tarım Müdürlükleri tarafından ölümün kuduza bağlı olup olmadığının belirlenmesi için Bölge Veteriner ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Laboratuarına gönderilmektedir.kuduz hastalığı tespit edilmesi durumunda o yerde karantina uygulaması başlatılmaktadır.Gözetim süresi içinde ölmeyen hayvanlar ise serbest bırakılır.
• Ülkemizde kuduzu insanlara en çok bulaştıran hayvanlar ise başıboş köpeklerdir.
Kuduza yakalanmış hayvan ne gibi belirtiler gösterir?
• Kuduza yakalanmış evcil bir hayvanda bazı huy değişiklikleri görülür.
• Daha önceleri normal davranış gösteren hayvanlar sinirli ve saldırgan olurlar.
• Dikkatlerini çeken her şeye karşı ısırma ve saldırma isteği gösterirler.
• Yutak felcine bağlı olarak yutkunma reflekslerini yitirdiklerinden, sudan korkarlar ve ağızlarından aşırı miktarda salya aktığı görülür.
• Vahşi hayvanlar insanlara olan korkusunu yitirir ve evcil hayvan gibi insanlara yaklaşabilirler.
• Genelde gece ortaya çıkan vahşi hayvanlar, gündüz de ortalıkta görülebilirler ve dikkatini çeken her cisme saldırırlar.
• Hastalığın ileri safhalarında felç gelişir ve hayvanlar komaya girerek ölürler.
 Kuduzun insanlarda belirtileri nelerdir?
Hastalık belirtileri virüsün vücuda girmesinden itibaren yaklaşık 3-8 hafta sonra ortaya çıkar.
• Hastalık insanlarda ilk önce halsizlik, ateş, iştahsızlık, bulantı, baş ve boğaz ağrısı gibi hastalığa özel olmayan belirtilerle başlar.
• Isırık yeri ve çevresinde ağrı ve kaşıntı görülebilir.
• Yutak felci sebebiyle kuduzun karakteristik belirtisi olan  sudan korkma görülür.
• Daha sonra hasta komaya girer ve ölüm meydana gelir.
Hastalığın belirtileri görülmeye başladıktan sonra ölüm kaçınılmazdır.
Kuduz nasıl bulaşır?
• Kuduza yakalanmış bir hayvanın (ülkemizde çoğunlukla başıboş köpekler) ısırmasıyla,
• Kuduz hayvanın salyasının açık yaraya, kesik, sıyrık veya çatlak deriye; göz, ağız veya buruna temas etmesiyle,
• Kuduz hayvanın tırmalaması sonucu meydana gelen yaralanmalarla (hayvanın tırnağı kendi salyasıyla bulaşık olabilir),
• Kuduz hayvanın salyasıyla bulaşık malzemenin (tasma, yular ve dizgin gibi) bütünlüğü bozulmuş deriye temasıyla,
• Kuduz hayvanın etinin ve sütünün çiğ olarak tüketilmesiyle.
Kuduzdan korunmak için neler yapılmalıdır?
• Evcil hayvanların, başıboş ve vahşi hayvanlarla temas etmesine engel olunmalıdır.
• Sahipsiz köpekler kayıt altına alınmalı, kısırlaştırılmalı ve aşılanmalıdır.
• Kuduz hastalığı hakkında halk ve çocuklar bilgilendirilmeli.
• Çevrede başıboş, hasta, garip davranışlar sergileyen veya ölmüş hayvan görüldüğünde ilgili yerler haberdar edilmelidir (belediyeler, muhtarlıklar, Tarım İl ve İlçe Müdürlükleri gibi)
Kuduz şüpheli temas söz konusu olduğunda neler yapılmalıdır?
• Yara veya ısırık bölgesi hiç vakit kaybedilmeden bol akarsu ve sabunla iyice yıkanmalı ve arkasından tentürdiyot gibi iyotlu antiseptikler uygulanmalıdır.
• Göz, ağız veya burun şüpheli temasa maruz kalmışsa, bu bölgeler birkaç dakika içinde bol suyla yıkanmalıdır.
• Kuduz şüpheli temasa maruz kalan kişi yukarıda belirtilen uygulamaları yaptıktan sonra derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmeli ve hekimin düzenleyeceği aşılama programını aksatmadan uygulamalıdır.
Kuduz hastalığının tedavisi var mıdır?
 Kuduz hastalığının belirtileri ortaya çıktıktan sonra tedavisi imkansızdır ; hastalık ölümle sonuçlanır.Bu sebeple, burada belirtilen korunma önlemlerine uyulmalıdır. Özellikle yara bakımı ve tedavisi ile kuduz aşısı ve kuduz serumu uygulamasının hastalığa yakalanmama hususunda hayati öneme sahip olduğu kesinlikle unutulmamalıdır.
 Ülkemizde Kuduzla ilgili olarak aşı ve serum uygulamaları dahil her türlü sağlık hizmetleri ÜCRETSİZ yapıldığı unutulmamalıdır.